maandag 11 april 2016

'Luister niet naar Mozart'

(Flyer Kameroperahuis)
Hoe natuurlijk is echtelijke trouw? En hoe bevrijdend is polygamie?
Deze prikkelende vragen komen aan bod in ‘Why nobody should listen to Mozart’. Een theaterproject van The Young Ones in samenwerking met Kameroperahuis.



Door Margaretha Coornstra

Het begon allemaal in 2015, met een plan van de Nederlandse Reisopera. Of Kameroperahuis een eigentijdse variant wilde organiseren op hun uitvoering van Mozart’s ‘Così fan tutte’, bij wijze van randprogrammering? Natuurlijk was het antwoord een hartelijk ja. Regisseur Sjoeke-Marije Wallendal en theaterbroedplaats The Young Ones werden ingeschakeld. Maar weldra groeide hun voorstelling uit tot een zelfstandige productie, met de even schelmse als eigentijdse titel 'Why nobody should listen to Mozart '.
De Italiaanse titel ‘Così fan tutte’ betekent: zo doen ze allemaal. En aangezien ‘tutte’ vrouwelijk meervoud is, hebben we het blijkbaar over vrouwen. En wat doen die vrouwen dan allemaal? Hun mannen bedriegen! Overspel plegen!
"De opera verkondigt een visie op de liefde, met name op vrouwen, die nogal cynisch is,” beaamt Sjoeke-Marije Wallendal. "Een oudere man gaat een weddenschap aan met twee verliefde jonge mannen, over de vraag hoe lang hun verloofdes trouw aan hen zullen blijven.”
Volgens Don Alfonso (zoals de oude filosoof in het libretto van Lorenzo da Ponte heet) hoeven beide jongemannen geen illusies te koesteren. Hij krijgt verschrikkelijk gelijk: binnen 24 uur staan beide jongedames op het punt om met een ander te trouwen.

"Ontrouw is een nood van het hart,” concluderen Mozart en Da Ponte in ‘Così fan tutte’. Met andere woorden: we kúnnen niet anders, de mens is nou eenmaal niet monogaam van aard. Maar klopt dat wel?
Sjoeke-Marije Wallendal: "Wij waren benieuwd hoe ouderen en jongeren daar vandaag de dag tegenaan kijken. Wat is hun visie op de liefde? Waar liggen de verschillen tussen de generaties en in hoeverre komen die overeen met de uit de tijd van Mozart? De huidige ouderen zijn van de generatie die seksuele revolutie heeft meegemaakt. Maar je kunt je afvragen of met de vrije liefde alles nou zoveel makkelijker is geworden. De huidige jongeren hebben vooral te maken met de media: denk aan datingsites en apps als Tinder. Wat doet dat allemaal met hun ideeën over de liefde? En welke rol speelt het begrip trouw daarbij? Hoort trouw bij de liefde, als een soort offer, of is die gedachte puur cultureel bepaald?”

Ziehier de rode draad in ‘Why nobody…’: de discrepantie tussen het verlangen naar trouw enerzijds tegenover het verlangen naar vrijheid anderzijds. Wijst ons ideaal van de eeuwige liefde erop dat we in aanleg monogaam zijn? Of horen polygamie en polyamorie eigenlijk bij onze natuur, maar proberen we krampachtig monogaam te zijn omdat de cultuur ons dat oplegt? De personages verdiepen zich in de kwestie via verhitte discussies, verleidelijke dansen, wetenschap en dichtkunst.

Pikant aspect is dat de verhalen van de spelers echt zijn, zo vertelt Wallendal: ,,Het is meer een documentaire voorstelling over de groep zelf, gebaseerd op hun eigen ervaringen.” Volgens het principe van The Young Ones bestaat de cast uit zorgvuldig geselecteerde amateurs. De voorstelling is Nederlandstalig, met veel gesproken tekst. "Maar,” zegt Wallendal, "in de zang hebben we het Italiaans aangehouden, begeleid door de instrumenten van nu. Dus geen orkest, maar een keyboard en elektrische gitaar.” Toch heeft componist Warre Simons er stellig geen jazz- of R&B-versie van gemaakt, benadrukt ze: "Hij blijft dicht bij de originele noten. Alleen klinken die door de moderne instrumenten wel een beetje vervormd. Dus ook muzikaal is ‘Why nobody should listen to Mozart’ een hedendaagse echo van ‘Così fan tutte.’”

(de Stentor, Uit & Thuis, 07-04-2016)

Geen opmerkingen:

Een reactie posten